Áp lực lan tỏa từ giá năng lượng đến ngành vật liệu xây dựng
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục biến động, giá năng lượng – đặc biệt là xăng dầu, điện và than – đang trở thành yếu tố chi phối mạnh mẽ đến hoạt động của nhiều ngành sản xuất. Ngành vật liệu xây dựng (VLXD) là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất khi chi phí năng lượng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành.
Từ sản xuất xi măng, thép đến vận chuyển vật liệu, mọi khâu đều phụ thuộc trực tiếp vào năng lượng. Vì vậy, mỗi biến động của giá nhiên liệu đều kéo theo sự thay đổi đáng kể trong chi phí đầu vào, tác động trực tiếp đến giá bán và tiến độ các dự án xây dựng.
Chi phí năng lượng đẩy giá vật liệu leo thang
Theo các chuyên gia trong ngành, điện và nhiên liệu là hai yếu tố chi phối lớn nhất trong sản xuất vật liệu xây dựng. Đặc biệt với xi măng – ngành sử dụng nhiều nhiệt năng để nung clinker – chỉ cần giá nhiên liệu tăng nhẹ cũng đủ làm chi phí đội lên đáng kể.
Tương tự, ngành thép phụ thuộc lớn vào than và điện trong quá trình luyện kim. Khi giá năng lượng biến động, chi phí sản xuất thép lập tức tăng theo, kéo theo giá bán trên thị trường không ổn định. Thực tế cho thấy, trong thời gian gần đây, giá thép, xi măng và nhiều loại vật liệu khác đã có xu hướng tăng trở lại do chi phí đầu vào leo thang.
Không chỉ vậy, giá nhiên liệu tăng còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển, khiến giá cát, đá, vật liệu hoàn thiện tăng theo, tạo ra hiệu ứng dây chuyền trong toàn bộ chuỗi cung ứng xây dựng.
Doanh nghiệp xây dựng chịu áp lực kép
Sự biến động của giá năng lượng khiến doanh nghiệp sản xuất vật liệu và nhà thầu xây dựng cùng lúc chịu áp lực lớn. Một mặt, chi phí sản xuất tăng khiến lợi nhuận bị thu hẹp; mặt khác, việc điều chỉnh giá bán lại gặp nhiều rào cản do hợp đồng đã ký kết hoặc thị trường tiêu thụ chững lại.
Nhiều doanh nghiệp buộc phải tính toán lại kế hoạch sản xuất, cắt giảm chi phí vận hành hoặc điều chỉnh tiến độ thi công để hạn chế rủi ro tài chính. Một số dự án thậm chí phải tạm dừng hoặc giãn tiến độ do không cân đối được nguồn vốn trước biến động giá nguyên vật liệu.
Tác động lan tỏa đến thị trường bất động sản
Giá vật liệu xây dựng tăng kéo theo chi phí đầu tư xây dựng nhà ở và công trình hạ tầng tăng cao. Điều này tạo áp lực lên giá bán bất động sản, trong bối cảnh thị trường đang nỗ lực phục hồi và kích cầu.
Với các dự án nhà ở, việc chi phí đầu vào tăng khiến chủ đầu tư khó giữ mức giá bán ổn định, trong khi người mua ngày càng thận trọng. Điều này khiến thị trường rơi vào trạng thái “giằng co”, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và khả năng hấp thụ của thị trường.
Giải pháp thích ứng trước biến động năng lượng
Trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực vật liệu xây dựng đã và đang triển khai các giải pháp thích ứng như:
Tối ưu quy trình sản xuất, giảm tiêu hao năng lượng và nâng cao hiệu suất thiết bị.
Ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, thu hồi nhiệt thải, sử dụng năng lượng tái tạo.
Đa dạng hóa nguồn cung nguyên vật liệu, hạn chế phụ thuộc vào một nguồn duy nhất.
Điều chỉnh chiến lược giá và kế hoạch sản xuất linh hoạt theo biến động thị trường.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng cần có chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước nhằm ổn định chi phí năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ và phát triển vật liệu xanh, thân thiện môi trường.
Kết luận
Biến động giá năng lượng đang tạo ra những tác động dây chuyền mạnh mẽ tới toàn bộ chuỗi giá trị ngành vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh đó, việc chủ động thích ứng, đổi mới công nghệ và tối ưu chi phí là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì sức cạnh tranh. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để ngành xây dựng hướng tới mô hình phát triển bền vững, tiết kiệm năng lượng và thân thiện hơn với môi trường trong dài hạn.