Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) vừa chính thức công bố kết luận cuối cùng trong cuộc điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng dây thép carbon và hợp kim thép nhập khẩu từ 11 quốc gia, bao gồm Việt Nam. Đây là vụ việc phòng vệ thương mại được ngành thép Việt Nam đặc biệt quan tâm thời gian qua, bởi dư địa xuất khẩu sang Canada khá lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.
.jpg)
Biên độ phá giá của doanh nghiệp Việt Nam giảm mạnh
Theo thông báo ngày 03/12/2025 của CBSA, kết luận cuối cùng xác định có tồn tại hành vi bán phá giá từ các doanh nghiệp của các nước bị điều tra.
Đối với Việt Nam, kết quả được đánh giá có phần khả quan hơn so với dự kiến:
01 doanh nghiệp lớn của Việt Nam được xác định biên độ phá giá 5,7% (giảm mạnh so với mức 13,4% trong kết luận sơ bộ).
Các doanh nghiệp còn lại bị áp mức 158,9%, do không cung cấp dữ liệu đầy đủ và bị áp dụng biện pháp “dữ liệu sẵn có bất lợi”.
Đáng chú ý, mức biên độ 5,7% của doanh nghiệp hợp tác Việt Nam đang thấp nhất trong nhóm các nước bị điều tra, vốn dao động từ 9,4% đến 58,1%.
Tuy nhiên, mức biên độ phá giá này chưa phải là mức thuế chính thức. Thuế chống bán phá giá chỉ có hiệu lực sau khi Tòa án Thương mại Quốc tế Canada (CITT) đưa ra kết luận thiệt hại – dự kiến chậm nhất ngày 02/01/2026.
Trong thời gian chờ phán quyết, thuế tạm thời vẫn giữ nguyên đối với hàng nhập khẩu.
CITT sẽ quyết định: Có hay không thiệt hại cho ngành thép Canada?
Bước tiếp theo, CITT sẽ đánh giá liệu thép dây nhập khẩu từ các thị trường, trong đó có Việt Nam, có gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho ngành sản xuất thép Canada hay không.
Hai kịch bản sẽ xảy ra:
1. Nếu CITT kết luận có thiệt hại
→ Canada sẽ áp thuế CBPG chính thức cho các lô hàng nhập khẩu sau khi thông báo.
→ Thuế tạm thời trong thời gian điều tra được chuyển thành thuế chính thức hoặc giữ nguyên mức.
2. Nếu CITT kết luận không thiệt hại
→ Vụ kiện chấm dứt.
→ Doanh nghiệp không bị áp thuế CBPG.
→ Toàn bộ thuế tạm thời hoặc khoản bảo đảm trước đó được hoàn trả.
Ngành thép & vật liệu xây dựng Việt Nam chịu tác động ra sao?
Dù chưa có kết luận cuối cùng, vụ việc đã tạo áp lực đáng kể lên doanh nghiệp Việt Nam và thị trường VLXD trong nước.
1. Hạn chế xuất khẩu, tăng áp lực tiêu thụ nội địa
Nếu Canada áp thuế chính thức, doanh nghiệp Việt Nam sẽ mất lợi thế cạnh tranh, buộc phải giảm sản lượng xuất khẩu. Điều này có thể khiến thép dư cung trong nước, gây biến động cung – cầu và ảnh hưởng đến giá bán.
2. Chi phí sản xuất tăng, ảnh hưởng giá thép đầu vào của ngành xây dựng
Khi xuất khẩu gặp khó, doanh nghiệp có thể:
Cắt giảm sản xuất
Giảm nhập nguyên liệu
Trì hoãn đầu tư thiết bị
Điều này làm tăng chi phí sản xuất, có khả năng đẩy giá thép trong nước lên cao – tác động trực tiếp đến giá thành công trình xây dựng, nhà ở và hạ tầng.
3. Gia tăng rủi ro phòng vệ thương mại quốc tế
Vụ việc tại Canada là lời cảnh báo rõ ràng: thép Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị điều tra ở nhiều thị trường lớn như Mỹ, châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ...
Điều này buộc doanh nghiệp phải:
Rà soát chuỗi cung ứng
Kiểm soát chứng từ xuất xứ
Chuyển đổi chiến lược xuất khẩu
Đa dạng hóa thị trường và sản phẩm
Các doanh nghiệp xây dựng, nhà thầu, nhà sản xuất VLXD cũng cần tính toán lại kế hoạch mua thép và dự phòng chi phí.
Doanh nghiệp cần làm gì?
Theo Cục Phòng vệ thương mại Việt Nam, các doanh nghiệp nên:
Chủ động cung cấp dữ liệu minh bạch cho cơ quan điều tra Canada
Theo dõi sát tiến trình điều tra của CITT
Chuẩn bị kịch bản ứng phó trong trường hợp thuế CBPG chính thức được áp dụng
Xây dựng chiến lược thị trường dài hạn, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất
Vụ việc cũng là lời nhắc về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật chơi thương mại quốc tế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng chặt chẽ.
14.4
161.8