Thanh tra tỉnh Lâm Đồng mới đây đã công bố kết luận liên quan đến tình trạng nhiều doanh nghiệp đang hoạt động trong Khu công nghiệp (KCN) Lộc Sơn nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Thực trạng kéo dài nhiều năm này dẫn đến hàng loạt hệ lụy pháp lý và tiềm ẩn rủi ro cho hoạt động sản xuất – đầu tư trong khu công nghiệp trọng điểm phía Nam Lâm Đồng.
Phát hiện 11 doanh nghiệp “trắng” giấy tờ đất
Theo kết quả thanh tra, tại KCN Lộc Sơn hiện có 11 doanh nghiệp đang hoạt động, đã vào đầu tư nhà xưởng, sản xuất kinh doanh nhưng vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ.
Danh sách gồm:
Công ty TNHH Tobe Bảo Lộc
Công ty TNHH La Gamba
Công ty CP Vinasolar Bảo Lộc
Công ty CP Phú Quý Gia Bảo Lộc
Công ty TNHH SXTM-DV XNK Huệ Thành Phát
Công ty TNHH Nông nghiệp Lộc Thành
Công ty TNHH SXTM Bao bì Quang Minh (nay là Công ty TNHH TM – XNK Nông sản Gia Nguyễn)
Công ty TNHH Phong Sơn
Công ty TNHH Chè Bắc Thái Nam
Công ty CP Cấp thoát nước và Xây dựng Bảo Lộc
Công ty TNHH XNK Cát Anh
Khá nhiều doanh nghiệp trong số này đã triển khai dự án nhiều năm, một số đã đi vào hoạt động sản xuất ổn định.
Nguyên nhân: từ công ty hạ tầng KCN
Thanh tra tỉnh xác định nguyên nhân chính:
Công ty Phát triển hạ tầng KCN Lộc Sơn – Phú Hội cho doanh nghiệp thuê lại đất khi chưa được cấp GCNQSDĐ đối với phần diện tích cho thuê.
Điều này vi phạm quy định pháp luật, đặc biệt tại:
Điểm a, khoản 1, Điều 188 – Luật Đất đai 2013, quy định tổ chức chỉ được cho thuê đất khi có GCNQSDĐ hợp pháp.
Như vậy, các doanh nghiệp thuê lại đất không sai, nhưng do đơn vị hạ tầng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý nên toàn bộ hệ thống doanh nghiệp thứ cấp rơi vào trạng thái “treo giấy”.
Hệ quả đối với doanh nghiệp
Việc chưa có GCNQSDĐ khiến:
không thể thế chấp đất – tài sản cho ngân hàng
khó thực hiện thủ tục xin giấy phép xây dựng mở rộng
hạn chế tiếp cận vốn đầu tư
tăng nguy cơ tranh chấp
rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp thứ cấp
nguy cơ đình trệ dự án các giai đoạn sau
Đây là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp đầu tư sản xuất dài hạn.
Kiến nghị xử lý
Thanh tra tỉnh yêu cầu UBND tỉnh Lâm Đồng:
chỉ đạo Công ty hạ tầng hoàn thiện hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ
rà soát toàn bộ diện tích đất cho thuê
khẩn trương bổ sung pháp lý còn thiếu
đảm bảo điều kiện pháp lý để các doanh nghiệp thứ cấp được cấp GCNQSDĐ
Ngoài ra, cơ quan thanh tra cũng đề nghị tăng kiểm tra, giám sát quy trình quản lý đất trong toàn KCN.
Tình trạng chung tại nhiều khu công nghiệp
Sự việc tại KCN Lộc Sơn không phải cá biệt.
Nhiều KCN tại Việt Nam giai đoạn chuyển giao quỹ đất bị vướng:
thủ tục giải phóng mặt bằng kéo dài
hồ sơ pháp lý thiếu đồng bộ
chậm bàn giao GCNQSDĐ từ cấp tỉnh – Bộ TN&MT
doanh nghiệp hạ tầng cho thuê đất trước khi hoàn tất thủ tục
Việc xử lý dứt điểm tại Lộc Sơn sẽ là phép thử cho toàn bộ hệ thống quản lý đất khu công nghiệp trên địa bàn.